संगमनेर, प्रतिनिधी:
संपूर्ण देशासाठी सहकाराचे आदर्श तत्त्वज्ञान आणि विचार देणारे स्वातंत्र्यसेनानी, सहकारमहर्षी भाऊसाहेब थोरात यांचे अमूल्य योगदान आणि त्यांच्या कार्याचा, तसेच राज्याचे माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांच्या दूरदृष्टी नेतृत्वाखाली देशासाठी मार्गदर्शक ठरलेल्या अमृत उद्योग समूहातील सहकाराचा समावेश आता सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात करण्यात आला आहे. येथील सहकार चळवळीचे महती आणि दूरदृष्टीचे महत्त्व अधोरेखित करणारी ही बाब संगमनेरच्या इतिहासात आणखी एक सुवर्णपान ठरली आहे. येथील सहकाराचा अभ्यासक्रमात समावेश संगमनेरकरांसाठी अत्यंत अभिमानास्पद असल्याची माहिती संगमनेरच्या माजी नगराध्यक्ष दुर्गाताई तांबे यांनी दिली.
विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध झालेल्या नवीन अभ्यासक्रमानुसार, वाणिज्य, विज्ञान आणि कला शाखेच्या विद्यार्थ्यांना आता संगमनेरमधील सहकाराचे हे महत्त्वपूर्ण पैलू अभ्यासता येणार आहेत. विशेष म्हणजे, एम.कॉम. अभ्यासक्रमातही स्वातंत्र्यसैनिक भाऊसाहेब थोरात यांच्या जीवनकार्याचा समावेश करण्यात आला आहे.
सहकाराची गोडी वाढवण्यासाठी अभ्यासक्रमात समावेश…
ग्रामीण, निमशहरी आणि शहरी भागांमध्ये आर्थिक समृद्धी घडवून आणणारा ‘सहकार’ हा एक अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. विद्यार्थ्यांना या क्षेत्राची आवड निर्माण व्हावी यासाठी सहकार क्षेत्राचा विज्ञान आणि कला शाखेच्या द्वितीय वर्षाच्या अभ्यासक्रमात समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये राज्यातील सहकार क्षेत्रात मोठे काम केलेल्या दिग्गज नेत्यांचा समावेश असून, अभ्यासक्रमाच्या माध्यमातून आता सहकारात आदर्श तत्त्वे आणि विचार देणारे स्वातंत्र्यसेनानी सहकारमहर्षी भाऊसाहेब थोरात यांच्या जीवनकार्याचा अभ्यास विद्यार्थ्यांना करता येणार आहे.
अमृत उद्योग समूहाचा आदर्श पॅटर्न आता अभ्यासणार…
द्वितीय वर्षाच्या विद्यार्थ्यांना राज्याचे माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांच्या नेतृत्वाखाली कार्यरत असलेला आणि देशासाठी आदर्शवत ठरलेला संगमनेर येथील अमृत उद्योग समूहातील सहकार अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे. यामध्ये थोरात सहकारी साखर कारखाना, राजहंस दूध संघ, अमृतवाहिनी बँक, शेतकी संघ, अमृतवाहिनी शैक्षणिक संकुल, तसेच गावोगावी सहकारी संस्थांच्या माध्यमातून निर्माण झालेली आर्थिक समृद्धी आणि त्यातून साधलेला ग्रामीण विकास या सर्वांचा समावेश आहे.
सहकारी पतसंस्था आणि दूध संस्थांचा संगमनेर पॅटर्न हा राज्यासाठी एक मार्गदर्शक ठरला आहे. या पॅटर्नमुळे सामान्य शेतकऱ्यांच्या जीवनात आर्थिक स्थिरता आणि समृद्धी आली आहे. अनेक ठिकाणी सहकार चळवळ अडचणीत असताना, माजी मंत्री थोरात यांच्या मार्गदर्शनाखाली संगमनेरचा सहकार मात्र देशासाठी एक दिशादर्शक उदाहरण म्हणून उभा राहिला आहे. या सहकाराचा सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात समावेश झाल्याने ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये सहकाराविषयी अधिक आवड निर्माण होण्यास मदत होईल.
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू, प्र-कुलगुरू, व्यवस्थापन परिषद सदस्य, विधानपरिषद सदस्य, विद्याशाखा सदस्य, आणि विविध अभ्यास मंडळाचे सर्व सदस्य यांच्या सामूहिक विचारातून विज्ञान आणि वाणिज्य शाखेतील विद्यार्थ्यांसाठी या अभ्यासक्रमाचा समावेश केला गेला आहे.
संगमनेरसाठी अभिमानास्पद…
राज्यातील अनेक सहकार चळवळी अडचणीत असताना, संगमनेरचा सहकार मात्र सर्वांसाठी दिशादर्शक ठरला आहे. सहकारमहर्षी भाऊसाहेब थोरात यांनी सहकारात आर्थिक शिस्त, काटकसर, पारदर्शकता, दूरदृष्टी आणि आधुनिकता ही तत्त्वे रुजवली. याच तत्त्वांवर माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांच्या मार्गदर्शनाखाली अमृत उद्योग समूह कार्यरत आहे. अभ्यासक्रमात या निरोगी सहकाराचा समावेश झाल्याने राज्यातील सहकार क्षेत्र, अहिल्यानगर जिल्हा आणि सर्व संगमनेरकरांसाठी ही एक अत्यंत अभिमानास्पद बाब ठरली आहे. – डॉ. सुधीर तांबे, माजी आमदार.
