नाशिक-पुणे महामार्गावर होणार ३९,५०० वृक्ष लागवड, वन्यजीवा संदर्भातील सर्व कामे मार्च अखेर पूर्ण करण्याचे राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाचे आदेश

संगमनेर दि. ३ फेब्रुवारी :  

नाशिक-पुणे राष्ट्रीय महामार्गावरील तोडलेली झाडे, वन्यजीव यांना रस्ता ओलांडण्यासाठी भुयारी मार्ग, ओव्हर पास, पावसाचे पडणाऱ्या पाण्यासाठी रेन वॉटर हा्वेस्टिंग ही कामे मार्च २०२५ पर्यंत पूर्ण करावे व त्यानंतर ४ महिन्यात ती कामे पूर्ण झाली की नाहीत याची पडताळणी करून संयुक्त समितीने अहवाल सादर करावे असे आदेश राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरण यांनी दिलेले आहेत. या मार्गावर ३९,५०० वृक्षांची लागवड होणार असून त्याचे पाच वर्षांसाठी संगोपन देखील ठेकेदार करणार आहे.

याबाबत येथील सामाजिक कार्यकर्ते गणेश बोऱ्हाडे यांनी पुणे येथील राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाकडे याचिका दाखल आहे.

याबाबत अधिक माहिती अशी की, २०१४ साली उपविभागीय अधिकारी, संगमनेर यांनी पुणे-नाशिक रस्त्याच्या चौपदरीकरणात अडथळा ठरणारी २३७३ झाडे तोडण्याची व त्या झाडांच्या बदल्यात १० पट झाडे लावण्याची अट घालत परवानगी दिली होती. त्या परवानगीनुसार २०२० पर्यंत कोणतीही कार्यवाही राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण यांच्याकडून झाली नाही. त्यामुळे सामाजिक कार्यकर्ते गणेश बोऱ्हाडे यांनी याबाबत जुलै २०२० मध्ये पुणे येथील राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणमध्ये याचिका दाखल केली होती.

याचिकेत पहिल्यांदा संगमनेर तालुक्यात तोडलेल्या झाडांच्या बदल्यात १० पट झाडे लावली नाही म्हणून कामकाज सुरू झाले होते . नंतर या रस्त्याशी संबधित पर्यावरण मंजुरीतले मुद्दे घेऊन हा रस्ता ज्या-ज्या जिल्ह्यातून जातो त्या पुणे, अहिल्यानगर, नाशिक जिल्ह्यातील तोडलेली झाडे, वन्यजीव यांना रस्ता ओलांडण्यासाठी भुयारी मार्ग, ओव्हर पास, पावसाचे पडणाऱ्या पाण्यासाठी रेन वॉटर हा्वेस्टिंग या मुद्द्यांवर सुनावणी झाली.‌ त्यात ही कामे मार्च २०२५ पर्यंत पूर्ण करण्याचे व त्यानंतर ४ महिन्यात ती कामे पूर्ण झाली की नाहीत याची पडताळणी करून संयुक्त समितीने अहवाल सादर करण्याचे आदेश राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरण यांनी दिलेले आहेत.

यामुळे राजगुरूनगर, आंबेगाव, जुन्नर, संगमनेर, सिन्नर या तालुक्यातून जाणाऱ्या खेड-सिन्नर (पूर्वीचा पुणे-नाशिक ) महामार्गाच्या दुतर्फा कडू नीम, वड, कंचन, पिंपळ, करंज या देशी जातीच्या ३९ हजार ५०० वृक्षांची लागवड होणार असून पुढील ५ वर्षे संगोपन करण्याची जबाबदारीही संबंधित ठेकेदाराची असणार आहे.

वन्यजीव संस्था, वन विभाग, राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण यांनी बोऱ्हाडे यांच्या उपस्थितीत वन्यजीवांना रस्ता ओलांडण्यासाठी भुयारी व उड्डाण पुल याबाबत केलेल्या संयुक्त पाहणी अहवालाचा आधार घेऊन माळवाडी येथे भुयारी मार्ग, खंदरमाळवाडी व कऱ्हे घाट येथे उड्डाणपूल तर वेल्हाळे, चंदनापुरी (जावळे वस्ती), डोळासणे येथे असलेल्या भुयारी मार्गात योग्य ते साऊंड आणि लाईट बसविण्याचे सुचवले होते. त्यानुसार कार्यवाही करण्याचे आदेश दिलेले आहेत.

पावसाच्या पाण्याचे पुनर्भरण करण्यासाठी रेन वॉटर हार्वेस्टिंगची यंत्रणा निर्माण करण्याचेही आदेशात म्हटले आहे. सदर याचिकेत ॲड. ऋत्विक दत्ता, राहुल चौधरी, इतिशा यांनी काम पाहिले तर पर्यावरण तज्ञ सारंग यादवाडकर यांनी मार्गदर्शन केले.

🔴 वन्य जीवांबाबत वन खाते उदासीन… या याचिकेत वन्यजीवांना रस्ता ओलांडण्यासाठी भुयारी किंवा उड्डाण पुल निर्माण करावेत हा मुद्दा उपस्थित केलेला असतानाही वन विभाग याबाबत फार गंभीर नसल्याचे दिसून आले. पुणे व अहिल्यानगर येथील कामासाठी पर्यावरण मंजुरी देताना ही अट घातलेली असताना या दोन्ही जिल्यातील वन अधिकारी यांनी याकडे दुर्लक्ष केले. पूर्वी महसूल व वन विभाग वृक्षतोड करण्यास परवानगी द्यायचा आणि आता वन विभागाकडून देण्यात येते पण त्यात टाकलेल्या अटी शर्ती याचे पालन होते की, नाही याकडे लक्ष दिले जात नाही. – गणेश बोऱ्हाडे, सामाजिक कार्यकर्ते, संगमनेर.