फिजिओथेरपिस्टना ‘डॉक्टर’ ही पदवी वापरता येणार नाही: डीजीएचएसचा महत्त्वाचा निर्णय

नवी दिल्ली – 

आरोग्य सेवा महासंचालनालयाने (डीजीएचएस) फिजिओथेरपिस्टसाठी एक महत्त्वाचा निर्णय जाहीर केला आहे. डीजीएचएसने फिजिओथेरपिस्टना त्यांच्या नावापुढे ‘डॉक्टर’ ही पदवी लावण्यास मनाई केली आहे, कारण ते वैद्यकीय डॉक्टर नाहीत, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

डीजीएचएसच्या डॉ. सुनिता शर्मा यांनी एका पत्राद्वारे सांगितले की, फिजिओथेरपिस्टनी ‘डॉक्टर’ ही पदवी वापरणे हे इंडियन मेडिकल डिग्री ऍक्ट १९१६ चे उल्लंघन आहे. हे पत्र त्यांनी इंडियन मेडिकल असोसिएशनचे (आयएमए) राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. दिलीप भानुशाली यांना पाठवले आहे.

पत्रात म्हटले आहे की, फिजिओथेरपिस्ट हे प्रशिक्षित वैद्यकीय डॉक्टर नाहीत. त्यामुळे त्यांनी ‘डॉक्टर’ ही पदवी वापरू नये. यामुळे रुग्ण आणि सामान्य नागरिकांची दिशाभूल होऊ शकते. डॉ. शर्मा यांनी पुढे म्हटले की, फिजिओथेरपिस्टना प्राथमिक वैद्यकीय उपचार करण्याची परवानगी नाही. त्यांना केवळ रेफर केलेले उपचार करण्याचीच परवानगी आहे. त्यांना वैद्यकीय समस्यांचे निदान करण्याचे प्रशिक्षण मिळालेले नाही, ज्यामुळे वैद्यकीय गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते.

या निर्णयाच्या समर्थनार्थ, पत्रात विविध न्यायालयांच्या आदेशांचा संदर्भ देण्यात आला आहे, यात पटना आणि मद्रास उच्च न्यायालयांचा समावेश आहे. तसेच, मेडिकल कौन्सिल ऑफ इंडियानेही यापूर्वीच फिजिओथेरपिस्ट आणि ऑक्युपेशनल थेरपिस्टना ‘डॉक्टर’ ही पदवी वापरण्यास मनाई केली आहे.

याआधी, एप्रिलमध्ये नॅशनल कमिशन फॉर अलाइड अँड हेल्थ प्रोफेशन्स (एनसीएएचपी) ने फिजिओथेरपिस्ट ‘डॉक्टर’ ही पदवी वापरू शकतात, असे जाहीर केले होते. 

मात्र, आता डीजीएचएसने यावर स्पष्टीकरण दिले आहे की, ‘डॉक्टर’ ही पदवी केवळ नोंदणीकृत मॉडर्न मेडिसिन, आयुर्वेद, होमिओपॅथी आणि युनानी उपचार करणाऱ्यांनाच वापरता येते. या नियमाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर आयएमएच्या कलम ७, ६, आणि ६ (अ) अंतर्गत कायदेशीर कारवाई केली जाईल.