मुंबई:
भारत निवडणूक आयोगाने देशातील सहा राज्यांतील आठ विधानसभा मतदारसंघांच्या पोटनिवडणुकीचे बिगुल वाजवले असून, यामध्ये महाराष्ट्रातील अहिल्यानगर जिल्ह्यातील राहुरी आणि पुणे जिल्ह्यातील बारामती या दोन महत्त्वाच्या मतदारसंघांचा समावेश आहे. राहुरीचे आमदार शिवाजी भानुदास कर्डिले आणि बारामतीचे आमदार अजित अनंतराव पवार यांच्या निधनामुळे रिक्त झालेल्या जागा भरण्यासाठी ही निवडणूक प्रक्रिया राबवली जात आहे. आयोगाच्या या घोषणेमुळे दोन्ही मतदारसंघांमध्ये तातडीने आचारसंहिता लागू करण्यात आली असून राजकीय हालचालींना वेग आला आहे.
निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या वेळापत्रकानुसार, ३० मार्च २०२६ रोजी निवडणुकीची अधिकृत अधिसूचना प्रसिद्ध केली जाईल. इच्छुकांना आपले उमेदवारी अर्ज दाखल करण्यासाठी ६ एप्रिलपर्यंतची मुदत देण्यात आली असून, ७ एप्रिल रोजी अर्जांची छाननी केली जाणार आहे. उमेदवारी अर्ज मागे घेण्यासाठी ९ एप्रिल ही अंतिम तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. यानंतर २३ एप्रिल २०२६ रोजी प्रत्यक्ष मतदान पार पडेल आणि ४ मे रोजी मतमोजणी होऊन निवडणुकीचा निकाल जाहीर केला जाईल. संपूर्ण निवडणूक प्रक्रिया ६ मे पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आयोगाने ठेवले आहे.
या निवडणुकीत सर्व मतदान केंद्रांवर ईव्हीएम (EVM) आणि व्हीव्हीपॅट (VVPAT) मशीनचा वापर केला जाणार आहे. मतदारांना आपली ओळख पटवण्यासाठी मतदार ओळखपत्रासोबतच आधार कार्ड, पॅन कार्ड, ड्रायव्हिंग लायसन्स आणि पासपोर्ट यांसारखी इतर पर्यायी कागदपत्रेही ग्राह्य धरली जातील. पारदर्शकता जपण्यासाठी आयोगाने एक महत्त्वाचा नियम लागू केला असून, गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या उमेदवारांना आपली माहिती निवडणूक काळात किमान तीन वेळा प्रसिद्ध करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
या पोटनिवडणुकीच्या निमित्ताने राहुरी आणि बारामती या दोन्ही मतदारसंघांतील राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता असून, दोन्ही जागांवर कोणाचे वर्चस्व राहणार याकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे.
