महाराष्ट्र संवाद न्यूज
मुंबई – वेगवेगळ्या क्षेत्रात उल्लेखनीय काम करणाऱ्यांना वेगवेगळ्या क्षेत्रात उल्लेखनीय काम करणाऱ्यांना पद्म पुरस्काराने गौरविले जाते. पद्म पुरस्कारांसाठी या नावांची शिफारस करण्याकरिता महाराष्ट्रात समितीची स्थापना करण्यात आली आहे. या समितीच्या अध्यक्षपदी भारतीय जनता पक्षाचे सुधीर मुनगंटीवार यांची निवड करण्यात आली आहे.
यांचाही आहे समितीत समावेश : मुनगंटीवार यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आलेल्या या समितीत दिलीप वळसे पाटील, दादा भुसे, चंद्रकांत पाटील, धनंजय मुंडे, उदय सामंत आणि राजशिष्टाचार विभागाचे अप्पर मुख्य सचिव यांचा समावेश आहे.
कधीपासून दिले जातात हे पुरस्कार : अतिशय मानाच्या समजल्या जाणाऱ्या या पुरस्काराचे वितरण 1954 पासून केंद्र सरकार करते. पद्मविभूषण, पद्मभूषण आणि पद्मश्री अशा तीन प्रकारात हे पुरस्कार विभागून देतात. २६ जानेवारीच्या पू्र्वसंध्येला हे पुरस्कार जाहीर करण्यात येतात. तर मार्च अथवा एप्रिलमध्ये या पुरस्कारांचे वितरण राष्ट्रपतींच्या हस्ते करण्यात येते.
असे आहे पुरस्काराचे स्वरूप : महामहिम राष्ट्रपतींची स्वाक्षरी असलेले पुरस्कारपत्र आणि एक पदक असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. हे पुरस्कार विविध क्षेत्रात असामान्य, विशेष आणि उच्चस्तरीय कार्यासाठी प्रदान करण्यात येतात.
केंद्र सरकारने दिले निर्देश : वेगवेगळ्या क्षेत्रात उत्कृष्ट कामगिरी केलेल्या मान्यवरांची पद्म पुरस्कारांसाठी शिफारस करण्याचे निर्देश केंद्र सरकारकडून राज्य सरकारला देण्यात आले या पुरस्कारांसाठी नावाची शिफारस ही समिती करेल. समितीच्या माध्यमातून प्राप्त झालेल्या नावांची छाननी करून ती केंद्राकडे पाठविली जातील.
कोण करत पद्म पुरस्कारांची निवड : पद्म पुरस्कारासाठी मान्यवरांची निवड करण्यासाठी देशाच्या पंतप्रधानांकडून दरवर्षी नियुक्त करण्यात आलेली समिती करत असते. या समितीला पद्म-पुरस्कार-समिती असं म्हटलं जातं. राज्य शासनाकडून गठित करण्यात आलेली समिती मान्यवरांच्या नावांची शिफारस या समितीकडे करते. समिती शिफारस करण्यात आलेल्या नामांकनातून पुरस्कारासाठी नावे निश्चित करतात. त्यानंतर ही नावे पंतप्रधान आणि राष्ट्रपतींच्या मान्यतेसाठी सादर करण्यात येते.
यांचा असतो समितीत समावेश : या समितीचे प्रमुख मंत्रिमंडळ सचिव (कॅबिनेट सेक्रेटरी) असतात. तसेच गृहसचिव, राष्ट्रपतींचे सचिव आणि चार ते सहा ख्यातनाम व्यक्तींचा या समितीत समावेश असतो.
